وزیر بهداشت با هر تخصصی، باید قدرت چانه‌زنی داشته باشد | دارویی در کشور نیست که مافیا داشته باشد!

«برای تیم اقتصادی دولت در کنار سایر شاخص‌ها، اقتصادفهمی در شرایط فعلی بسیار مهم است. وزیر بهداشت بیشتر از تصص دارو و درمان، باید اقتصاد سلامت بداند». این، گفته‌های «مهدی غضنفری»، رییس هیأت عامل صندوق توسعه ملی و وزیر پیشین صنعت، معدن و تجارت است. با توجه به کلان‌دغدغه اقتصاد امروز در ایران، طبیعی است که زیربنای نگاه به حوزه‌های مختلف در کشور نیز اقتصادی باشد. از این جهت، انتخاب اعضای کابینه دولت چهاردهم، به گفته بسیاری از کارشناسان، حساسیت بالایی دارد.

دولت چهاردهم، به زودی با هیأتی تازه کار خود را در پاستور آغاز می‌کند. حرف و حدیث‌ها در مورد گزینه‌های احتمالی برای تصدی وزارتخانه‌ها در حالی بالا گرفته که تکلیف کابینه مسعود پزشکیان تا چند روز آینده روشن خواهد شد. در حال حاضر، کشور علاوه بر مشکلات اقتصادی با چالش‌های تازه‌ای روبه‌شده است. یک یاز این چالش‌ها که می‌تواند در سال‌های آینده به بحرانی جدی در ایران بدل شود، مشکلات مربوط به نظام بهداشت و درمان است.

پس از ضربه‌ای که همه‌گیری کرونا به نظام سلامت کشور وارد کرد، پیری جمعیت، افزایش تعداد مهاجران، فرسودگی بیمارستان‌ها و مهاجرت نیروهای متخصص نیز به معضلات بهداشت و درمان در ایران اضافه شده‌است. از سوی دیگر به نظر می‌رسد که رفع موانع اقتصادی به ویژه در وزارت بهداشت و درمان می‌تواند به حل این معضلات کمک کند.

در آستانه معرفی کابینه دولت چهاردهم و اخذ رأی اعتماد مجلس، این پرسش ایجاد می‌شود که وزیر بهداشت دولت «مسعود پزشکیان» چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟ روزنامه اینترنتی فراز در این مورد با «همایون سامه یح»، متخصص داروسازی و نماینده کلیمیان در مجلس گفت‌وگو کرده است.

«سامه یح» ضمن بیان این که مسعود پزشکیان تجربه وزارت بهداشت را دارد، گفت: «آقای دکتر پزشکیان سال‌ها عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس نیز بوده‌اند. تجربه خیلی خوبی در مورد مشکلات و مسایل دارند و را‌ه‌کارهایی نیز برای رفع مشکلات دارویی و سلامت کشور در نظر دارند. البته اطمینان دارم که آقای دکتر پزشکیان نمی‌تواند به یکباره تمام مشکلات را برطرف کنند. مشکلات کشور به گونه‌ای در هم تنیده که باید تمام مشکلات باهم حل شود. مشکلات اقتصادی، مشکل ارتباط با کشورهای خارجی و مشکل فروش نفت از جمله این چالش‌ها است. به تبع، اگر اقتصاد کشور راه بیفتد، مطمئنا بسیاری از مشکلات دارویی و سلامت کشور برطرف خواهد شد».

او در ادامه گفت: «اینگونه نیست که آقای پزشکیان فردی را به عنوان وزیر بهداشت انتخاب کند و این فرد بتواند توانایی داشته باشد که همه مشکلات مربوط به کادر درمان و بیمار را به یکباره برطرف بکند. این شدنی نیست مگر آنکه همه معضلات با هم حل شوند».

نماینده کلیمیان در مجلس در پاسخ به این پرسش که وزیر بهداشت باید چه تخصصی داشته باشد، گفت: «در مورد تخصص وزیر بهداشت صحبت نکنیم. وزیر بهداشت در حال حاضر با توجه به کمبود بودجه باید آنقدر قدرت چانه‌زنی داشته باشد که بتواند بودجه وزارت بهداشت را همانقدر که در برنامه بودجه تعیین شده، وصول کند. خیلی از بودجه‌ها اختصاص پیدا می‌کند اما تامین نمی‌شود. این به قدرت چانه‌زنی و پیگیری وزیر و معاونانش بستگی دارد. معاون وزیر است که باید پیگیر باشد و وزیر نیز باید در زمان‌های لازم رودربایستی را کنار بگذارد و سهم‌طلب باشد. وزیر بهداشت باید قدرت چانه‌زنی با سازمان برنامه و بودجه و رییس جمهوری را داشته باشد. در دولت‌های مختلف این را دیدیم که وزرا با رییس جمهوری رودربایستی دارند. این رودربایستی به مصلحت مردم نیست».

سامه یح در ادامه گفت: «با همین شرایط هم اگر وزیر بهداشت بتواند همان بودجه مصوب را وصول کند، اتفاق خوبی است. مجلس نیز همراهی می‌کند. ما در مجلس، چه در دولت آقای روحانی و چه در دولت آقای رئیسی، پرداخت بودجه‌های وزارت بهداشت و زیرمجموعه‌هایش را که به دلیل مشکلات اقتصادی کشور از آن ممانعت می‌شد، پیگیری کردیم. در هر صورت، در درجه اول خود وزیر است که باید این کار را انجام دهد. همراهی مجلس در درجه دوم است».

یکی از بحث‌هایی که در حاشیه رسیدگی به ناکارآمدی نظام دارو در کشور مطرح شده، کارشکنی‌های مافیای دارو است. این بحث از سال‌های ابتدایی دهه ۸۰ مطرح بوده است. امروز با توجه به چالش‌های تازه‌ای که در سیستم داروسازی و توزیع دارو خلق شده، به نظر می‌رسد رسیدگی به وضعیت گروه ذی‌نفو موسوم به مافیای دارو در کشور بایست در کارویژه وزیر آتی بهداشت و درمان گنجانده شود. با این حال، دیدگاه «همایون سامه یح» به این مساله متفاوت است. او در این مورد گفت: «یک نمونه از مافیای دارو را به من بگویید تا دومی را به شما بگویم! دارویی نیست که مافیایی داشته باشد».

سامه یح در ادامه گفت: «تولید دارویی نیست و واردات دارو نیز به شدت محدود است. تمام کارخانه‌های داروسازی ما امروز در شرف ورشکستگی‌اند. فکر می‌کنم، مساله سوءاستفاده‌ها از دارو، نسبت به بسیاری از مسایل بسیاری جزئی به نظر می‌رسد. هیچ‌کس در مورد مافیای فیلترشکن در کشور هیچ صحبتی نمی‌کند که سود و گردش مالی‌اش ده‌ها و شاید صدها برابر بیشتر از مافیای دارویی است که شما می‌گویید».

معرفی کابینه پیشنهادی به مجلس به مراحل پایانی نزدیک شده‌است. باید دید با توجه به سابقه رییس جمهوری جدید در وزارت بهداشت انتخاب او برای تصدی وزارت بهداشت، چقدر با شرایط امروز منطبق خواهد بود.